Тақиқланган ва чекланган товарлар қоидалари

1. Умумий қоидалар

1.1. Ушбу Тақиқланган ва чекланган товарлар қоидалари (кейинги ўринларда — Қоидалар) pandora.uz электрон савдо майдончасида қайси товарларни сотиш мутлақо тақиқланганини, қайси товарларни фақат ҳужжатлар, лицензиялар ва бошқа шартлар бажарилганда сотиш мумкинлигини, эълонлар қандай текширилишини ва қоидабузарлик учун қандай чоралар кўрилишини белгилайди.

1.2. Тарафлар: Майдонча — … (СТИР …), сайт ва сотувчи кабинетини (кейинги ўринларда — панел) тақдим этувчи электрон тижорат оператори. Майдонча товарларнинг сотувчиси эмас. Сотувчи — панелда рўйхатдан ўтган ва ўз товарларини харидорларга сотувчи юридик шахс (МЧЖ ва бошқалар), якка тартибдаги тадбиркор (ЯТТ) ёки ўзини ўзи банд қилган шахс.

1.3. Қоидалар Сотувчи шартномасининг (оммавий оферта) ажралмас қисми ҳисобланади. Сотувчи рўйхатдан ўтишда тегишли белгини қўйиб ёки панелда «Қабул қиламан» тугмасини босиб Қоидаларни қабул қилади. Бу Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексига мувофиқ оммавий офертанинг аксепти (қўшилиш шартномаси) ҳисобланади. Қабул қилгандан кейин панелдан фойдаланиш ҳам Қоидаларга розилигини тасдиқлайди.

1.4. Қоидалар маҳсулот карточкаларига, мавжуд карточкаларга берилган таклифларга («Таклифлар»), импорт орқали юкланган товарларга, номлар, тавсифлар, расмлар, видео, теглар, акциялар, реклама ва email-хабарномаларга, шунингдек хорижий сотувчиларга ҳам татбиқ этилади.

1.5. Қоидалар Ўзбекистон Республикаси қонунчилигини алмаштирмайди. Агар қонунчилик қатъийроқ талаб қўйса, қонунчилик қўлланилади. Майдонча қонунда рухсат этилган айрим товарларни ҳам ўз қарори билан тақиқлаши мумкин (масалан, харидорнинг ёшини ёки лицензияни етказиб беришда текшириб бўлмагани учун).

1.6. Атамалар: эълон — маҳсулот карточкаси ёки таклиф ва ундаги барча маълумотлар; тақиқланган товарлар — 3-бўлимдаги товарлар, уларни сотиш мумкин эмас; чекланган товарлар — 4-бўлимдаги товарлар, улар фақат ҳужжатлар ва шартлар бажарилганда сотилади; ҳужжатлар — лицензия, рухсатнома, хабарнома, давлат рўйхатидан ўтказиш гувоҳномаси, мувофиқлик сертификати ёки декларацияси, санитария-эпидемиология хулосаси, юк хати, счёт-фактура, дистрибюторлик шартномаси ва шу кабилар.

1.7. Рўйхатлар тўлиқ эмас. Қоидаларда номи кўрсатилмаган, лекин қонунчиликда муомаласи тақиқланган ёки чекланган товар тегишинча тақиқланган ёки чекланган ҳисобланади. Шубҳа бўлса, товарни жойлаштиришдан олдин «Техник ёрдам» ёки «Каталогга сўровлар» бўлими орқали Майдончадан сўранг.

2. Асосий тамойиллар

2.1. Ҳар бир эълоннинг, товарнинг ва унга оид ҳужжатларнинг қонунийлиги, ҳаққонийлиги ва хавфсизлиги учун Сотувчи жавоб беради. Сотувчи товарнинг қонуний муомалада эканини, келиб чиқишини ва сифатини тасдиқловчи ҳужжатларга эга бўлиши керак.

2.2. Майдонча ҳар бир товар донасини текширмайди. Эълоннинг модерациядан ўтиши ёки сертификатнинг тасдиқланиши товар қонуний, хавфсиз ёки оригинал эканини Майдонча кафолатлашини англатмайди ва Сотувчини жавобгарликдан озод қилмайди.

2.3. «Электрон тижорат тўғрисида»ги Қонунга мувофиқ Майдонча лицензияланадиган соҳаларда фаолият юритувчи сотувчиларнинг лицензиялари, рухсатномалари ва хабарномаларини текширади. Бундай товарлар категорияси Сотувчи учун фақат ҳужжатлар текширилгандан кейин очилади. Лицензия ёки рухсатнома тўхтатилса, бекор қилинса ёки муддати тугаса, Сотувчи бу ҳақда зудлик билан, кечи билан кейинги иш кунида Майдончага хабар беради ва тегишли товарларни яширади.

2.4. Майдонча исталган вақтда, шу жумладан товар сотувда бўлган даврда ҳам, ҳар қандай ҳужжатни сўрашга ҳақли. Сўров ва унинг муддати панелда ва email орқали юборилади. Ҳужжат муддатида тақдим этилмаса, товар ҳужжат тақдим этилгунга қадар яширилади.

2.5. Ҳужжатлар ҳақиқий, амал қилиш муддати тугамаган ва айнан шу товарга (зарур ҳолларда шу партияга) тегишли бўлиши керак. Сохта, ўзгартирилган ёки бошқа товарга тегишли ҳужжатни тақдим этиш қўпол қоидабузарлик ҳисобланади ва дўконни блоклашга асос бўлади.

2.6. Эълондаги маълумотлар ҳаққоний бўлиши керак. Тасдиқловчи ҳужжациз «оригинал», «ҳалол», «органик», «эко», «сертификатланган», «клиник исботланган» каби даъволар, дори воситаси бўлмаган товарларга даволовчи хусусиятлар ёзиш тақиқланади. Реклама хусусиятидаги матнлар «Реклама тўғрисида»ги Қонун талабларига мос бўлиши ва Сотувчи уларнинг ҳаққонийлигини исботлай олиши керак.

2.7. Истеъмолчига бериладиган мажбурий маълумотлар (ишлаб чиқарувчи, ишлаб чиқарилган мамлакат, таркиб ёки техник тавсиф, ишлаб чиқарилган сана ва яроқлилик муддати, сақлаш шартлари, огоҳлантиришлар) эълонда кўрсатилади, товар ёрлиғи эса қонунчиликка мувофиқ ўзбек тилида бўлади.

2.8. Майдонча қонунга мувофиқ муомаладан чиқарилган ёки муомаласи чекланган товарларни сотишни тўхтатиш чораларини кўради. Бунинг учун ваколатли органларнинг маълумотлари, расмий қайтариб олиш (ресалл) эълонлари, ҳуқуқ эгаларининг мурожаатлари ва харидорларнинг шикоятларидан фойдаланилади. Бундай ҳолларда товар олдиндан огоҳлантирмасдан яширилиши мумкин.

2.9. Агар Сотувчи харидор олдидаги мажбуриятларни бажара олмаса, Майдонча қонунда назарда тутилган субсидиар жавобгарликни зиммасига олади ва тўланган суммаларни Сотувчидан регресс тартибида ундиради. Тақиқланган ёки талабларга жавоб бермайдиган товар сабабли Майдончага қўйилган жарималар, даъволар ва харажатларни Сотувчи тўлиқ қоплайди.

3. Тўлиқ тақиқланган товарлар

3.1. Қуйидаги товарларни Майдончада жойлаштириш, таклиф қилиш, реклама қилиш ва сотиш мутлақо тақиқланади — «коллексия учун», «совға», «намуна», «сувенир» сифатида ёки бошқа ном остида ҳам. Сотувчида лицензия борлиги бу тақиқни бекор қилмайди.

3.2. Тақиқланган товарлар рўйхати:

Категория	Мисоллар
Гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар, прекурсорлар	Ҳар қандай гиёҳванд ва психотроп моддалар, уларнинг аналоглари, «спайс», «тузлар», чекиш аралашмалари, прекурсорлар; гиёҳванд моддалар сақловчи ўсимликлар ва уларнинг уруғлари; уларни истеъмол қилиш ёки тайёрлаш учун мосламалар.
Қурол, ўқ-дорилар ва уларнинг қисмлари	Фуқаролик ва хизмат қуроллари (ўқотар, силлиқ стволли, пневматик, газли), уларнинг асосий қисмлари ва ўқ-дорилар, патронлар, порох; газ баллончалари ва электрошок қурилмалари (улар лицензия талаб қилади — Майдончада тақиқланган); совуқ қурол (жанговар ва ов пичоқлари, кастетлар, дубинкалар, улоқтириладиган пичоқлар); ҳақиқийсидан фарқлаб бўлмайдиган қурол макетлари.
Портловчи моддалар ва пиротехника	Портловчи моддалар, детонаторлар, пиротехника воситалари (феерверклар, петардалар, ракеталар, бенгал оловлари, сигнал ракеталари).
Дронлар ва лазерлар	Учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар, квадрокоптерлар, шу жумладан камерали ўйинчоқ квадрокоптерлар), уларнинг бошқарув пултлари ва асосий қисмлари — жисмоний шахслар томонидан импорт қилиниши тақиқланган; кўчма лазер қурилмалари, шу жумладан лазер кўрсаткичлар.
Спиртли ичимликлар, тамаки ва никотин маҳсулотлари	Барча спиртли ичимликлар, шу жумладан пиво ва кам алкоголли ичимликлар; сигареталар, сигаралар, қалён тамакиси, чекилмайдиган тамаки, носвой, никотинли ёстиқчалар; электрон сигареталар (вейплар), уларнинг суюқликлари ва картрижлари, тамакини қиздириш тизимлари ва уларнинг стиклари. Қонун бундай товарларни 21 ёшга тўлмаганларга сотишни тақиқлайди ва фақат нақд пулсиз тўловга рухсат беради; Майдонча етказиб беришда ёшни текшира олмайди, шунинг учун бу товарлар Майдончада сотилмайди.
Дори воситалари	Рецепт бўйича бериладиган дори воситалари; гиёҳвандлик воситалари ёки психотроп моддалар сақловчи дорилар; Ўзбекистонда рўйхатдан ўтмаган дори воситалари; дори моддаси (масалан, сибутрамин, силденафил) қўшилган, лекин БФҚ ёки косметика сифатида таклиф қилинаётган товарлар. Рецептсиз дорилар — фақат 4-бўлим шартлари билан.
Қалбаки товарлар ва товар белгиларини бузувчи товарлар	Репликалар, «копия», «люкс копия», «1:1», «ААА», «завод копияси»; ҳуқуқ эгасининг розилигисиз бошқа шахснинг товар белгиси ёки унга ўхшаш белги туширилган товарлар; алоҳида сотиладиган сохта қадоқлар, ёрлиқлар, голограммалар, маркировка кодлари.
Экстремистик, террористик, порнографик материаллар	Бундай мазмундаги босма, аудио, видео ва рақамли материаллар, рамзлар ва атрибутика; зўравонлик, терроризм, гиёҳвандлик, ўз жонига қасд қилишни тарғиб қилувчи материаллар; порнография.
Инсон аъзолари, ёввойи табиат	Инсон аъзолари, тўқималари, қони ва унинг компонентлари; муҳофаза қилинадиган (шу жумладан Қизил китобга киритилган) ҳайвонларнинг тирик турлари, уларнинг қисмлари ва маҳсулотлари (териси, мўйнаси, суяги, фил суяги ва бошқалар); муҳофаза қилинадиган ўсимликлар; қонунга хилоф йиғилган ёввойи табиат маҳсулотлари.
Ўғирланган, қайтариб олинган ва муддати ўтган товарлар	Ўғирланган ёки келиб чиқиши тасдиқланмаган товарлар; ишлаб чиқарувчи қайтариб олган ёки ваколатли орган қарори билан муомаладан чиқарилган товарлар; яроқлилик муддати ўтган ёки санаси ўзгартирилган товарлар; қадоғи очилган ёки шикастланган озиқ-овқат, БФҚ ва косметика.
Ҳужжатлар ва маълумотлар	Паспортлар, ID-карталар, ҳайдовчилик гувоҳномалари, дипломлар ва бошқа расмий ҳужжатлар, уларнинг бланкалари ва нусхалари; давлат мукофотлари; банк карталари ва ҳисоб реквизитлари; рўйхатдан ўтказилган (фаоллаштирилган) СИМ-карталар; шахсга доир маълумотлар базалари; аккаунтлар, логинлар ва электрон рақамли имзо калитлари.
Яширин ахборот олиш учун махсус техник воситалар	Яширин равишда ахборот олиш учун мўлжалланган махсус техник воситалар: маиший буюмлар кўринишидаги яширин камералар ва микрофонлар, тинглаш қурилмалари, алоқани ушлаб қолиш қурилмалари. Оддий кузатув камералари, видеорегистраторлар ва болалар учун радио-энагалар бунга кирмайди, агар улар яширин қурилма сифатида ниқобланмаган бўлса.
Қимор, лотерея ва молиявий инструментлар	Лотерея чипталари, қимор ўйинлари ва тикиш учун ускуналар ва уларга кириш; қимматли қоғозлар, криптоактивлар, токенлар ва бошқа молиявий инструментлар; муомаласи тақиқланган ёки Майдонча қўллаб-қувватламайдиган лицензия ёки рўйхатдан ўтишни талаб қиладиган бошқа товарлар.
Заҳарлар ва кучли таъсир қилувчи моддалар	Заҳарли ва кучли таъсир қилувчи моддалар, симоб ва уни сақловчи реагентлар (маиший термометрлардан ташқари, агар улар қонунчиликда тақиқланмаган бўлса), техник спирт ва метанол, кимёвий қурол тайёрлашда фойдаланилиши мумкин бўлган моддалар.
Радиоактив ва хавфли материаллар	Радиоактив моддалар ва нурланиш манбалари, ядро материаллари, хавфли чиқиндилар.
Қонунни бузувчи хизматлар ва рақамли товарлар	Бузиш, ДДоС, зарарли дастурлар; лицензиясиз (пиратлик) дастурлар, ўйинлар, филмлар ва уларга «крек»лар; норасмий манбалардан олинган активация калитлари; аккаунтлар, обуначилар, шарҳларни сотиш; ҳужжатларни сохталаштириш; пуллик телевидениени ноқонуний кўриш учун мосламалар.
Бошқа	Сохта «Асл белгиси» кодлари туширилган товарлар; давлат органлари ва ҳарбий кийим-кечак ҳамда нишонлари, агар уларни сотиш қонунчиликда чекланган бўлса; қонунчилик билан муомаласи тақиқланган ҳар қандай бошқа товарлар.

3.3. Тақиқланган товарни бошқа ном остида, «аксессуар» ёки «запчаст» сифатида, шартли сўзлар, кодлар ёки расм орқали яшириш, харидорни ташқи контактларга йўналтириш тақиқланади ва қўпол қоидабузарлик ҳисобланади.

3.4. Тақиқланган товарларни тайёрлаш учун тўпламлар, асосий қисмлар ва йўриқномалар, шунингдек бундай товарларни етказиб бериш ёки топиш хизматлари ҳам тақиқланади.

3.5. Спиртли ичимликлар, тамаки ва никотин маҳсулотлари, қурол, дронлар, рецептли дорилар каби айрим товарлар Ўзбекистонда лицензия билан сотилиши мумкин. Бироқ Майдонча бу товарлар учун талаб қилинадиган ёшни текшириш, тўлов тартиби ва лицензиялаш шартларини масофавий савдода таъминлай олмайди, шунинг учун улар Сотувчининг лицензиясидан қатъи назар Майдончада сотилмайди.

3.6. Тақиқланган товар ҳақидаги эълон огоҳлантиришсиз ўчирилади. Қўшимча чоралар 8-бўлимга мувофиқ кўрилади.

4. Чекланган товарлар ва талаб қилинадиган ҳужжатлар

4.1. Чекланган товарларни фақат қуйидаги жадвалдаги ҳужжатлар ва шартлар мавжуд бўлганда сотиш мумкин. Сотувчи ҳужжатларни панелнинг «Сертификатлар» бўлимига юклайди ва улар қайси товарларга тегишли эканини белгилайди. Тасдиқланган ва амалдаги ҳужжатлар товар саҳифасида «Сотувчи ва етказиб берувчи» блокида кўрсатилади. Панел ҳужжат муддати тугашидан 30 кун олдин эслатади; муддати тугаган ҳужжатга боғлиқ товар яширилиши мумкин.

4.2. Чекланган товарлар ва талаблар:

Категория	Нима талаб қилинади	Майдонча қачон текширади
Биологик фаол қўшимчалар (БФҚ)	Давлат рўйхатидан ўтказиш гувоҳномаси ёки қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳужжат; ёрлиқ ўзбек тилида; таркиби, дозалаш, қарши кўрсатмалар, яроқлилик муддати; даволовчи хусусиятлар ҳақида даъволар йўқ; «дори воситаси эмас» деган ёзув.	Модерацияда; сертификат муддати тугаганда; сўров бўйича исталган вақтда.
Косметика ва парфюмерия	Мувофиқлик сертификати ёки декларацияси (қонунчилик талаб қилган ҳолларда — давлат рўйхатидан ўтказиш); тўлиқ таркиб; яроқлилик муддати ёки очилгандан кейинги муддат; ишлаб чиқарувчи.	Модерацияда; сўров бўйича; шикоят келганда.
Озиқ-овқат маҳсулотлари	Мувофиқлик ҳужжатлари, санитария-эпидемиология хулосаси (талаб қилинганда); сақлаш ва ҳарорат шароитлари, тез бузиладиган маҳсулотлар учун совуқлик занжирига риоя қилувчи етказиб бериш; яроқлилик муддати; «ҳалол» даъвоси фақат ҳалол сертификати билан. Ҳужжациз уй шароитида тайёрланган озиқ-овқат сотилмайди.	Категорияни очишда; модерацияда; сўров бўйича.
Рецептсиз дорилар ва тиббий буюмлар	Фақат Майдонча ушбу категорияни очган бўлса; фақат фармацевтика фаолияти лицензиясига эга дорихоналар; дори фармацевтика маълумотига эга шахс томонидан берилади; 01.07.2025 дан импорт қилинган дорилар фақат расмий импортёр ёки унинг дилерларидан, электрон счёт-фактура асосида олинган бўлиши керак; дори ва тиббий буюм Ўзбекистонда рўйхатдан ўтган бўлиши; «Асл белгиси» маркировкаси.	Категорияни очишда (лицензия ва фармацевт маълумотлари); модерацияда; ҳар бир партия бўйича сўров бўйича.
Электроника ва маиший техника	Товар мажбурий сертификатлаш рўйхатига кирган бўлса — мувофиқлик сертификати; маиший техника учун «Асл белгиси» маркировкаси; кафолат шартлари; Ўзбекистон электр тармоғига мос вилка ва кучланиш ёки адаптер ҳақида маълумот.	Модерацияда; сўров бўйича; ҳар бир жўнатишда маркировка.
Мобил телефонлар ва СИМ-картали қурилмалар	ИМЕИ кодлари УЗИМЕИ тизимида рўйхатдан ўтган бўлиши ёки рўйхатдан ўтказиш шартлари эълонда аниқ кўрсатилиши; Майдонча ИМЕИ кодини сўраши мумкин.	Модерацияда; сўров бўйича; шикоят келганда.
Болалар товарлари ва ўйинчоқлар	Мувофиқлик сертификати (мажбурий рўйхатда бўлса), болалар овқати учун давлат рўйхатидан ўтказиш ҳужжати; ёш белгиси; майда қисмлар ва бошқа хавфлар ҳақида огоҳлантиришлар; хавфсиз материаллар.	Модерацияда; сўров бўйича.
Пестицидлар, агрокимёвий воситалар, ўғитлар	Фойдаланишга рухсат этилганлар давлат рўйхатига киритилган бўлиши; ўзбек тилидаги ёрлиқ ва хавфсизлик чоралари; ўғитлар учун «Асл белгиси» маркировкаси; қонунчилик талаб қилган ҳолларда лицензия ёки рухсатнома.	Категорияни очишда; модерацияда; жўнатишда маркировка.
Автомобил эҳтиёт қисмлари ва шиналар	Мажбурий сертификатлаш талаб қилинадиган қисмлар ва шиналар учун мувофиқлик сертификати; каталог рақами, мослиги, ишлаб чиқарилган санаси (шиналар учун); оригинал ёки аналог эканлиги аниқ кўрсатилади.	Модерацияда; сўров бўйича.
Пичоқлар	Фақат маиший ва ошхона пичоқлари, устахона асбоблари ва мултитуллар; совуқ қурол ҳисобланадиган пичоқлар (жанговар, ов, улоқтириладиган) тақиқланган; шубҳа бўлса, Майдонча мутахассис хулосасини сўрайди.	Модерацияда.
Катталар учун товарлар (18+)	Фақат Майдонча категорияни очган бўлса; харидорнинг ёшини тасдиқлаш; нейтрал расмлар ва бетараф қадоқлаш; порнография тақиқланган; мувофиқлик ҳужжатлари (талаб қилинганда).	Категорияни очишда; модерацияда.
Ишлатилган ва қайта тикланган товарлар	Ҳолати («ишлатилган», «қайта тикланган», «витрина намунаси»), нуқсонлари ва кафолат шартлари номида ёки тавсифида аниқ кўрсатилади; ҳақиқий расмлар; ишлатилган гигиена воситалари, ички кийим ва косметика сотилмайди.	Модерацияда; шикоят келганда.
Заргарлик буюмлари ва қимматбаҳо металлар	Қонунчиликка мувофиқ пробирлаш ва давлат проб тамғаси; металл, проба, вазн, тошлар ҳақида маълумот; қуймалар ва тангалар фақат қонунчилик рухсат берган ҳолларда.	Категорияни очишда; сўров бўйича.
Кийим, поябзал ва тўқимачилик	Ёрлиқ: таркиб, ўлчам, ишлаб чиқарувчи, мамлакат, парвариш қоидалари; маркировка жорий этилганда — 5-бўлим; бренд товарлари учун келиб чиқиши ҳақида ҳужжатлар.	Модерацияда; сўров бўйича.
Маиший кимё ва гигиена воситалари	Мувофиқлик ҳужжатлари (талаб қилинганда); хавф белгилари ва огоҳлантиришлар; яроқлилик муддати.	Модерацияда; сўров бўйича.
Ҳайвонлар учун товарлар, ўсимликлар ва уруғлар	Озуқалар учун мувофиқлик ҳужжатлари; ветеринария препаратлари фақат лицензия билан ва Майдонча категорияни очган бўлса; талаб қилинганда фитосанитария сертификати.	Категорияни очишда; сўров бўйича.
Китоблар ва ахборот маҳсулотлари	Тақиқланган мазмун йўқ; қонунчилик талаб қилганда ёш тоифаси белгиси; лицензияланган (оригинал) нашрлар.	Модерацияда; шикоят келганда.

4.3. Барча чекланган товарлар учун эълонда ишлаб чиқарувчи, ишлаб чиқарилган мамлакат, таркиб ёки техник тавсиф, яроқлилик муддати (агар бўлса), сақлаш шартлари ва огоҳлантиришлар кўрсатилади; расмлар ҳақиқий товарни ва унинг ёрлиғини акс эттиради.

4.4. БФҚ, косметика ва озиқ-овқат тавсифида касалликларни даволаш, олдини олиш ёки ташхислаш ҳақида даъволар, «100% натижа», «ножўя таъсирсиз» каби исботланмаган ваъдалар, шифокорлар ёки давлат органлари томонидан тавсия этилгани ҳақидаги асоссиз ёзувлар тақиқланади.

4.5. Харидорга етказиб бериш пайтида товарнинг қолган яроқлилик муддати Майдонча категория қоидаларида белгилаган муддатдан кам бўлмаслиги керак. Агар қолган муддат қисқа бўлса, бу эълонда аниқ кўрсатилади.

4.6. Айрим категориялар (рецептсиз дорилар, тиббий буюмлар, ветеринария препаратлари, 18+ товарлар, пестицидлар, заргарлик буюмлари ва бошқалар) Сотувчи учун фақат Майдонча ҳужжатларни текширгандан кейин очилади. Майдонча категорияни очишдан сабабини кўрсатган ҳолда бош тортиши ёки уни умуман очмаслиги мумкин.

4.7. Сотувчи харидорга товарни қайтариш ва пулни қайтариш тартиби ва шартларини олдиндан маълум қилади. Сифатли товарни қайтариш қонунчиликда тасдиқланган қайтарилмайдиган товарлар рўйхатига (масалан, дори воситалари, парфюмерия ва косметика, ички кийим) мувофиқ чекланиши мумкин, лекин бу харидорнинг нуқсонли товар бўйича ҳуқуқларини чекламайди.

4.8. Ҳужжатнинг амал қилиши тугаса, тўхтатилса ёки бекор қилинса, шунингдек сотувдаги партия ҳужжатдаги партияга мос келмаса, Сотувчи тегишли товарни дарҳол яширади ва янги ҳужжат тасдиқлангунга қадар сотмайди.

5. «Асл белгиси» билан маркировкаланадиган товарлар

5.1. «Асл белгиси» — DataMatrix кодлари асосидаги давлат рақамли маркировка тизими. Мажбурий маркировка тамаки, спиртли ичимликлар ва пиво (улар Майдончада сотилмайди), қадоқланган сув ва алкоголсиз ичимликлар, дори воситалари ва тиббий буюмлар, маиший техника, ўғитлар, шунингдек ҳукумат қарорлари билан жорий этиладиган бошқа товар гуруҳлари учун улар белгилаган муддатлардан бошлаб қўлланилади.

5.2. Сотувчи мажбурий маркировкаланадиган товарларни фақат ҳақиқий кодлар билан қабул қилади ва сотади, кодларнинг тўғрилигини текширади ва уларни муомаладан чиқариш бўйича қонунчиликдаги мажбуриятларни бажаради. Коди йўқ ёки яроқсиз кодли мажбурий маркировкаланадиган товарни сотиш тақиқланади.

5.3. Қайси каталог бўлимлари ва МХИК кодлари маркировкаланишини Майдонча белгилайди. Бундай товарлар бўлган буюртмада Сотувчи жўнатишдан олдин панелнинг «Буюртмалар» → «Маркировка» ойнасида ҳар бир дона учун битта кодни сканерлайди. Тизим код шаклини ва ГС1 назорат рақамини, коднинг GTIN қисми товар штрих-кодига мослигини (агар у кўрсатилган бўлса) ва бу дона Майдончада аввал сотилмаганини текширади.

5.4. Кодлар МХИК ва қадоқ коди билан бирга фискал чекка киритилади. Чек кодларни Майдонча созламаларида белгиланган муддат давомида кутади; кодлар киритилмаса, чек ва буюртма кечикиши мумкин.

5.5. Кодлардан қайта фойдаланиш, кодларни ўзи чоп этиш, бошқа товарлардан кўчириш ёки сохта код тушириш қалбаки товар сотишга тенглаштирилади: товар ўчирилади, дўкон блокланиши ва ваколатли органларга хабар берилиши мумкин.

5.6. БФҚ учун маркировка ихтиёрий. Сотувчи ихтиёрий маркировка қилса, кодлар ҳақиқий бўлиши керак. Янги товар гуруҳлари учун маркировка мажбурий бўлганда Майдонча панелда хабар беради, Сотувчи эса қонунда белгиланган санадан бошлаб талабни бажаради.

5.7. Маркировка кодлари товарни тавсифлайди ва харидор ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олмайди.

6. Хорижий сотувчилар ва трансчегаравий савдо

6.1. Ушбу бўлим хорижий сотувчиларга ҳамда товарни хориждан тўғридан-тўғри харидорга жўнатадиган Ўзбекистон сотувчиларига татбиқ этилади. Бундай эълонлар «хориждан етказиб бериш» деб белгиланади.

6.2. Бундай сотувчилар 3-бўлим тақиқларига, шунингдек жисмоний шахслар томонидан импорт қилиниши тақиқланган товарларга риоя қилади: гиёҳвандлик воситалари, психотроп моддалар ва прекурсорлар, экстремистик ва порнографик материаллар, кўчма лазерлар, портловчи моддалар, дронлар (учувчисиз учиш аппаратлари) ва қонунчиликда назарда тутилган бошқа товарлар.

6.3. Шахсий фойдаланиш учун миқдор чекловлари (битта харидор буюртмасида): БФҚ — 10 донагача, ҳар бир номдан битта қадоқ, умумий вазни 3 кг гача божсиз; рецепт ҳужжатисиз дори воситалари — 10 номгача, ҳар бир номдан кўпи билан 5 қадоқ; тиббий буюмлар — кўпи билан 5 дона; қадоқ ҳажмига оид чекловлар ҳам қўлланилади. Сотувчи бу меъёрлардан ортиқ миқдор ёки тўплам таклиф қилмайди ва чекловни четлаб ўтиш учун буюртмани бўлиб жўнатмайди. Дори ва тиббий буюмлар хориждан фақат Майдонча бу категорияни очган ва 4-бўлим шартлари бажарилган бўлса сотилади.

6.4. Божсиз меъёр: халқаро курьерлик жўнатмалари учун бир жисмоний шахсга ойига 200 АҚШ доллари (01.05.2025 дан), почта жўнатмалари учун — 100 АҚШ доллари. Меъёрдан ортиқ қисмнинг божхона қийматидан 30 фоиз, лекин 1 кг учун камида 3 АҚШ доллари миқдорида ягона божхона тўлови ундирилади; 01.01.2027 дан ставка 20 фоиз, лекин 1 кг учун камида 2 АҚШ доллари. Меъёрлар ўзгарса, амалдаги қонунчилик қўлланилади.

6.5. Эълонда харидор импортёр экани ва меъёрдан ортиқ божхона тўловларини у тўлаши аниқ ёзилади, агар эълонда божлар нархга киритилгани кўрсатилмаган бўлса. Божлар нархга киритилган бўлса, уларни Сотувчи тўлайди ва харидордан қўшимча ҳақ талаб қилмайди.

6.6. Эълонда қуйидагилар кўрсатилади: тахминий етказиб бериш муддати, жўнатмани кузатиш (трек-рақам) имконияти, трансчегаравий буюртмани қайтариш шартлари (қайтариш манзили ва қайтариш етказиб беришини ким тўлаши), божхонада кечикиш ёки ушлаб қолиш эҳтимоли.

6.7. Ўзбекистон резидентларига Майдонча орқали товар сотувчи хорижий сотувчилар қонунчиликка мувофиқ қўшилган қиймат солиғини тўлайди. Қонунда назарда тутилган ҳолларда ва тартибда Майдонча soliq агенти сифатида ҚҚСни ушлаб қолади; бунинг тартиби Сотувчи шартномасида ва панелда кўрсатилади. Майдончадан ташқари бевосита сотувчи хорижий компания қонунда белгиланган муддатда (30 календар кун ичида) soliq ҳисобига туради.

6.8. Хорижий сотувчи панелда ўз номини, рўйхатдан ўтган мамлакатини ва рақамини, контактларини кўрсатади, Майдонча сўрови бўйича келиб чиқиш, сифат ва бренд ҳужжатларини тақдим этади, товар таркиби ва фойдаланиш йўриқномасини эълонда ўзбек тилида беради.

6.9. Агар товар тақиқ ёки миқдор меъёри бузилгани сабабли божхонада ушлаб қолинса ёки мусодара қилинса, Сотувчи харидорга тўланган суммани тўлиқ қайтаради.

7. Қалбаки товарлар ва интеллектуал мулк

7.1. Қалбаки товарларни, ҳуқуқ эгасининг розилигисиз товар белгилари, фирма номлари, саноат намуналари ёки патентланган ечимлардан фойдаланилган товарларни, шунингдек муаллифлик ҳуқуқини бузувчи контентни (бошқа сотувчи ёки бренддан рухсациз олинган расм, матн, видео) жойлаштириш тақиқланади.

7.2. Номда ёки тегларда «реплика», «копия», «[бренд] аналоги», «[бренд]га ўхшаш» каби сўзлардан, шунингдек товарга алоқаси бўлмаган бренд номларидан фойдаланиш тақиқланади.

7.3. Оригинал товарлар ишлаб чиқарувчи, расмий дистрибютор ёки бошқа қонуний каналдан олинган бўлса ва Сотувчи уларнинг келиб чиқишини исботлай олса, сотилиши мумкин, агар қонунчиликда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса.

7.4. Майдонча сўрови бўйича Сотувчи сўровда кўрсатилган муддатда товарнинг оригиналлигини исботлайди: юк хатлари ва счёт-фактуралар (шу жумладан электрон), божхона декларациялари, дилер ёки дистрибюторлик шартномалари, бренд хати (панелда «Бренд / дистрибютор хати» тури), мувофиқлик сертификатлари, ГМП сертификатлари. Исбот тақдим этилмаса, товар қалбаки деб ҳисобланиши мумкин.

7.5. Ҳуқуқ эгаси ёки унинг вакили бузилиш ҳақида … манзилига хабар юборади. Хабарда: мурожаатчи ва унинг ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат (Ўзбекистонда товар белгисини рўйхатдан ўтказиш гувоҳномаси, лицензия шартномаси ёки ишончнома), эълонлар рўйхати, бузилиш тавсифи ва далиллари, маълумотларнинг тўғрилиги ҳақида баёнот ва алоқа маълумотлари кўрсатилади.

7.6. Асосли хабар олинганда Майдонча эълонни кўриб чиқиш даврида яшириши ва хабарни Сотувчига юбориши мумкин. Сотувчи сўровда кўрсатилган муддатда далиллар билан жавоб беради. Майдонча икки томон далиллари асосида эълонни тиклаш ёки ўчириш ҳақида қарор қабул қилади. Интеллектуал мулк бўйича низони якуний ҳал қилиш суднинг ваколатидир.

7.7. Асоссиз ёки суиистеъмол қилиб юборилган хабарлар инобатга олинмаслиги мумкин. Нотўғри маълумот берган мурожаатчи қонунчиликка мувофиқ жавоб беради.

7.8. Сотувчининг ҳуқуқ бузилиши бир неча марта тасдиқланса, дўкон фаолияти тўхтатилиши ёки блокланиши мумкин.

7.9. Ҳуқуқ эгасига Сотувчининг шахсий маълумотлари фақат суд ёки ваколатли орган сўрови бўйича, Сотувчининг розилиги билан ёки қонунда назарда тутилган бошқа ҳолларда берилади. Бу 8.11 ва 8.12-бандларни чекламайди.

8. Текширувлар ва чоралар

8.1. Олдиндан модерация: янги товарлар тасдиқлангунга қадар фаол бўлмаслиги мумкин; тасдиқланган товарлардаги ўзгаришлар Майдонча созламаларига кўра эълон қилингандан кейин ёки тасдиқлангунга қадар яширилган ҳолда текширилади. Натижа ва сабаблар (масалан, «Маҳсулотни сотиш тақиқланган», «Сертификат ёки ҳужжатлар керак») панелнинг «Модерация» бўлимида кўрсатилади.

8.2. Ҳужжат сўровлари: Майдонча категорияни очишда, модерацияда ва исталган бошқа вақтда ҳужжатларни сўрайди (2.4-банд).

8.3. Харидор шикоятлари: товарни сотиб олган харидор шикоят юбориши мумкин (сабаблар: қалбаки маҳсулот, муддати ўтган, қадоқ очилган, соғлиқ учун хавфли, тавсифга мос эмас, бошқа). Сотувчи шикоятни харидорнинг исми ва контактларисиз «Харидор шикоятлари» бўлимида кўради ва панелда кўрсатилган соат ичида тушунтириш ва ҳужжатлар (юк хати, сертификат) билан жавоб беради.

8.4. Автоматик яшириш: товарни ҳақиқатан сотиб олган, Майдонча белгилаган сондаги турли харидорлар 30 кун ичида жиддий сабаб (қалбаки, муддати ўтган, қадоқ очилган, хавфли) билан шикоят қилса, товар Майдонча қарор қабул қилгунга қадар дарҳол яширилади.

8.5. Назорат харидлари: Майдонча ёки унинг вакили товарни оддий харидор сифатида сотиб олиши, уни текшириши, лаборатория экспертизасига ёки ҳуқуқ эгасига оригиналликни текшириш учун юбориши мумкин. Қоидабузарлик тасдиқланса, Сотувчи назорат хариди ва экспертиза харажатларини қоплайди.

8.6. Майдонча ваколатли органлар, ҳуқуқ эгалари, ишлаб чиқарувчилар ва очиқ манбалардаги маълумотлар асосида ҳам текширув ўтказади.

8.7. Қоидабузарлик аниқланганда Майдонча қуйидаги чораларни алоҳида ёки биргаликда қўллаши мумкин:

Чора	Қачон қўлланилади
Огоҳлантириш ва тузатиш талаби	Камчилик кичик: ёрлиқ маълумоти, тавсифдаги даъво, ҳужжат етишмаслиги.
Товарни яшириш	Ҳужжат сўрови бажарилмаган, шикоятлар чегараси ошган, ҳужжат муддати тугаган, текширув даври.
Товарни ўчириш	Тақиқланган товар, тасдиқланган қалбакилик ёки ҳуқуқ бузилиши.
Рейтинг жаримаси, «текширилган» белгисини олиб қўйиш, пуллик тарғиботни тўхтатиш	Тасдиқланган шикоят, такрорий қоидабузарлик.
Категорияни ёпиш	Лицензия ёки ҳужжат бекор қилинган, категория талаблари такроран бузилган.
Дўконни тўхтатиб туриш	Такрорий ёки жиддий қоидабузарлик, ҳужжатларни тақдим этмаслик, текширув даври.
Дўконни блоклаш ва шартномани бекор қилиш	3.2-банддаги хавфли товарлар (гиёҳванд моддалар, қурол, портловчи моддалар, экстремистик ва порнографик материаллар, инсон аъзолари, ҳужжатлар), сохта ҳужжатлар, сохта маркировка, тизимли қалбакилик.
Ваколатли органларга хабар бериш	Ҳуқуқбузарлик ёки жиноят аломатлари, истеъмолчилар ҳаёти ва соғлиғига хавф.

8.8. Чорани танлашда Майдонча қоидабузарликнинг оғирлигини, такрорланишини, харидорларга етказилган зарарни ва Сотувчининг ҳаракатларини ҳисобга олади. 3.2-банддаги хавфли товарлар аниқланганда дўкон огоҳлантиришсиз дарҳол блокланиши мумкин.

8.9. Майдонча ҳуқуқни муҳофаза қилувчи, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, soliq, божхона, санитария-эпидемиология ва бошқа ваколатли органларга хабар беришга, уларнинг сўровига кўра маълумотларни қонунчиликда белгиланган тартибда бепул тақдим этишга ҳақли.

8.10. Тақиқланган, қалбаки ёки талабларга жавоб бермайдиган товар сотиб олган харидорга Сотувчи пулини қонунчиликка мувофиқ қайтаради. Дўкон тўхтатилганда ёки блокланганда ҳам Сотувчи тўланган буюртмаларни бажаради ёки пулни қайтаради. Шахсий ҳисоб қолдиғи Сотувчи шартномасига мувофиқ ҳал қилинади.

8.11. Маълумотларни ошкор қилиш (Сотувчи шартномасининг тегишли бандига мувофиқ): агар Сотувчи тўланган буюртмани етказиб бермаса, тавсифга мос келмайдиган ёки қалбаки товар жўнатса ва Майдонча билдиришномасидан кейин 3 кун ичида қоидабузарликни бартараф этмаса (товарни етказмаса, алмаштирмаса ёки пулни қайтармаса), Майдонча Сотувчининг идентификация маълумотларини — юридик шахс номи ёки ЯТТнинг Ф.И.Ш., СТИР ёки ЖШШИР, юридик манзил, алоқа телефони ва email, дўкон номи, буюртма тафсилотларини — даъво қилиш учун жабрланган харидорга ва (ёки) ҳуқуқни муҳофаза қилувчи, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, soliq ва бошқа ваколатли давлат органларига бериши мумкин.

8.12. Суд ёки ваколатли органнинг қонуний сўрови бўйича Майдонча маълумотларни 3 кунлик муддатни кутмасдан беради. Пароллар ва тизимга кириш маълумотлари ҳеч қачон ошкор қилинмайди.

9. Эътироз билдириш тартиби

9.1. Сотувчи Қоидалар асосида қабул қилинган ҳар қандай қарорга эътироз билдиришга ҳақли.

9.2. Эътироз қандай юборилади: модерация қарори бўйича — камчиликни тузатиб, товарни қайта юбориш ёки «Модерация» бўлимида изоҳ ёзиш орқали; шикоят бўйича — «Харидор шикоятлари» бўлимида жавоб ва ҳужжатлар орқали; дўконга нисбатан чоралар бўйича — «Техник ёрдам» бўлими ёки … орқали. Эътирозда қарор, сабаблар ва тасдиқловчи ҳужжатлар кўрсатилади.

9.3. Майдонча эътирозни панелда кўрсатилган муддатда кўриб чиқади ва зарур бўлса қўшимча ҳужжатлар сўрайди. Имкон қадар эътирозни дастлабки қарорни қабул қилмаган ходим кўриб чиқади.

9.4. Кўриб чиқиш натижасида қарор бекор қилинади, ўзгартирилади ёки ўз кучида қолдирилади. Натижа ва сабаблари Сотувчига панелда ва email орқали маълум қилинади. Қарор бекор қилинса, товар ва дўкон тикланади, шу қарор билан қўлланган рейтинг жаримаси олиб ташланади.

9.5. Эътироз билдириш чорани тўхтатмайди, агар Майдонча бошқача қарор қилмаса. 3.2-банддаги хавфли товарлар, суд ёки ваколатли орган сўрови бўйича қўлланган чоралар эътироз даврида ҳам амал қилади.

9.6. Эътироз тартиби Сотувчининг қонунчиликка мувофиқ судга мурожаат қилиш ҳуқуқини чекламайди.

10. Қоидаларни ўзгартириш ва якуний қоидалар

10.1. Майдонча Қоидаларнинг янги таҳририни панелда эълон қилади ва кучга киришидан камида 30 кун олдин email орқали хабар беради. Қонунчилик талаби билан киритилган ўзгартиришлар қонунда белгиланган муддатда кучга киради.

10.2. Сотувчи янги таҳрирни 14 кун ичида панелда қабул қилади. Бу муддатда панелда эслатма кўрсатилади, муддат тугагач панел фақат янги таҳрир қабул қилингандан кейин очилади.

10.3. Сотувчи янги таҳрирга рози бўлмаса, Майдончадан фойдаланишни тўхтатиши ва дўконни ёпиши мумкин. Бунда аллақачон қабул қилинган буюртмалар бўйича мажбуриятлар сақланиб қолади.

10.4. Қонунчилик ўзгариши сабабли товар тақиқланган ёки чекланган бўлиб қолса, Сотувчи тегишли қонун кучга кирган кундан бошлаб уни сотишни тўхтатади, Қоидалар ҳали янгиланмаган бўлса ҳам.

10.5. Товарлар масаласида Қоидалар Сотувчи шартномасига нисбатан махсус қоидалар сифатида қўлланилади; бошқа масалаларда Сотувчи шартномаси қўлланилади.

10.6. Алоқа: …, СТИР …, манзил: …, email: ….

10.7. Қоидаларга Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги қўлланилади.

10.8. Низолар музокаралар йўли билан ҳал қилинади, келишувга эришилмаса — Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ судда кўриб чиқилади.