Taqiqlangan va cheklangan tovarlar qoidalari
- Har bir eʼlonning qonuniyligi uchun sotuvchi javob beradi. Moderatsiyadan oʻtgani tovar qonuniy ekanini tasdiqlamaydi.
- Giyohvand moddalar, qurol, pirotexnika, dronlar, spirtli ichimliklar, tamaki, veyplar, retseptli dorilar, qalbaki tovarlar, hujjatlar va SIM-kartalar sotilmaydi — litsenziya boʻlsa ham.
- BFQ, kosmetika, oziq-ovqat, elektronika, bolalar tovarlari, oʻgʻitlar va boshqalar faqat hujjatlar bilan sotiladi: ularni «Sertifikatlar» boʻlimiga yuklang.
- Maydoncha istalgan vaqtda hujjat soʻrashi mumkin. Belgilangan muddatda taqdim etilmasa, tovar yashiriladi.
- «Asl belgisi» tovarlari uchun har bir dona kodi joʻnatishdan oldin «Buyurtmalar» → «Markirovka» orqali skanerlanadi.
- Xorijdan sotuvchilar: import taqiqlari va shaxsiy foydalanish meʼyorlariga rioya qiling, bojlar kim toʻlashini va yetkazish muddatini eʼlonda yozing.
- Qalbakilik haqida bir nechta xaridor shikoyat qilsa, tovar qarorgacha darhol yashiriladi. Qoidabuzarlik uchun tovar oʻchiriladi, doʻkon toʻxtatiladi yoki bloklanadi, vakolatli organlarga xabar beriladi.
- Qoidabuzarlik 3 kun ichida bartaraf etilmasa, sotuvchining maʼlumotlari jabrlangan xaridorga va davlat organlariga berilishi mumkin. Har qanday qarorga eʼtiroz bildirish mumkin.
1. Umumiy qoidalar
1.1. Ushbu Taqiqlangan va cheklangan tovarlar qoidalari (keyingi oʻrinlarda — Qoidalar) pandora.uz elektron savdo maydonchasida qaysi tovarlarni sotish mutlaqo taqiqlanganini, qaysi tovarlarni faqat hujjatlar, litsenziyalar va boshqa shartlar bajarilganda sotish mumkinligini, eʼlonlar qanday tekshirilishini va qoidabuzarlik uchun qanday choralar koʻrilishini belgilaydi.
1.2. Taraflar: Maydoncha — … (STIR …), sayt va sotuvchi kabinetini (keyingi oʻrinlarda — panel) taqdim etuvchi elektron tijorat operatori. Maydoncha tovarlarning sotuvchisi emas. Sotuvchi — panelda roʻyxatdan oʻtgan va oʻz tovarlarini xaridorlarga sotuvchi yuridik shaxs (MChJ va boshqalar), yakka tartibdagi tadbirkor (YaTT) yoki oʻzini oʻzi band qilgan shaxs.
1.3. Qoidalar Sotuvchi shartnomasining (ommaviy oferta) ajralmas qismi hisoblanadi. Sotuvchi roʻyxatdan oʻtishda tegishli belgini qoʻyib yoki panelda «Qabul qilaman» tugmasini bosib Qoidalarni qabul qiladi. Bu Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksiga muvofiq ommaviy ofertaning aksepti (qoʻshilish shartnomasi) hisoblanadi. Qabul qilgandan keyin paneldan foydalanish ham Qoidalarga roziligini tasdiqlaydi.
1.4. Qoidalar mahsulot kartochkalariga, mavjud kartochkalarga berilgan takliflarga («Takliflar»), import orqali yuklangan tovarlarga, nomlar, tavsiflar, rasmlar, video, teglar, aksiyalar, reklama va email-xabarnomalarga, shuningdek xorijiy sotuvchilarga ham tatbiq etiladi.
1.5. Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligini almashtirmaydi. Agar qonunchilik qatʼiyroq talab qoʻysa, qonunchilik qoʻllaniladi. Maydoncha qonunda ruxsat etilgan ayrim tovarlarni ham oʻz qarori bilan taqiqlashi mumkin (masalan, xaridorning yoshini yoki litsenziyani yetkazib berishda tekshirib boʻlmagani uchun).
1.6. Atamalar: eʼlon — mahsulot kartochkasi yoki taklif va undagi barcha maʼlumotlar; taqiqlangan tovarlar — 3-boʻlimdagi tovarlar, ularni sotish mumkin emas; cheklangan tovarlar — 4-boʻlimdagi tovarlar, ular faqat hujjatlar va shartlar bajarilganda sotiladi; hujjatlar — litsenziya, ruxsatnoma, xabarnoma, davlat roʻyxatidan oʻtkazish guvohnomasi, muvofiqlik sertifikati yoki deklaratsiyasi, sanitariya-epidemiologiya xulosasi, yuk xati, schyot-faktura, distribyutorlik shartnomasi va shu kabilar.
1.7. Roʻyxatlar toʻliq emas. Qoidalarda nomi koʻrsatilmagan, lekin qonunchilikda muomalasi taqiqlangan yoki cheklangan tovar tegishincha taqiqlangan yoki cheklangan hisoblanadi. Shubha boʻlsa, tovarni joylashtirishdan oldin «Texnik yordam» yoki «Katalogga soʻrovlar» boʻlimi orqali Maydonchadan soʻrang.
2. Asosiy tamoyillar
2.1. Har bir eʼlonning, tovarning va unga oid hujjatlarning qonuniyligi, haqqoniyligi va xavfsizligi uchun Sotuvchi javob beradi. Sotuvchi tovarning qonuniy muomalada ekanini, kelib chiqishini va sifatini tasdiqlovchi hujjatlarga ega boʻlishi kerak.
2.2. Maydoncha har bir tovar donasini tekshirmaydi. Eʼlonning moderatsiyadan oʻtishi yoki sertifikatning tasdiqlanishi tovar qonuniy, xavfsiz yoki original ekanini Maydoncha kafolatlashini anglatmaydi va Sotuvchini javobgarlikdan ozod qilmaydi.
2.3. «Elektron tijorat toʻgʻrisida»gi Qonunga muvofiq Maydoncha litsenziyalanadigan sohalarda faoliyat yurituvchi sotuvchilarning litsenziyalari, ruxsatnomalari va xabarnomalarini tekshiradi. Bunday tovarlar kategoriyasi Sotuvchi uchun faqat hujjatlar tekshirilgandan keyin ochiladi. Litsenziya yoki ruxsatnoma toʻxtatilsa, bekor qilinsa yoki muddati tugasa, Sotuvchi bu haqda zudlik bilan, kechi bilan keyingi ish kunida Maydonchaga xabar beradi va tegishli tovarlarni yashiradi.
2.4. Maydoncha istalgan vaqtda, shu jumladan tovar sotuvda boʻlgan davrda ham, har qanday hujjatni soʻrashga haqli. Soʻrov va uning muddati panelda va email orqali yuboriladi. Hujjat muddatida taqdim etilmasa, tovar hujjat taqdim etilgunga qadar yashiriladi.
2.5. Hujjatlar haqiqiy, amal qilish muddati tugamagan va aynan shu tovarga (zarur hollarda shu partiyaga) tegishli boʻlishi kerak. Soxta, oʻzgartirilgan yoki boshqa tovarga tegishli hujjatni taqdim etish qoʻpol qoidabuzarlik hisoblanadi va doʻkonni bloklashga asos boʻladi.
2.6. Eʼlondagi maʼlumotlar haqqoniy boʻlishi kerak. Tasdiqlovchi hujjatsiz «original», «halol», «organik», «eko», «sertifikatlangan», «klinik isbotlangan» kabi daʼvolar, dori vositasi boʻlmagan tovarlarga davolovchi xususiyatlar yozish taqiqlanadi. Reklama xususiyatidagi matnlar «Reklama toʻgʻrisida»gi Qonun talablariga mos boʻlishi va Sotuvchi ularning haqqoniyligini isbotlay olishi kerak.
2.7. Isteʼmolchiga beriladigan majburiy maʼlumotlar (ishlab chiqaruvchi, ishlab chiqarilgan mamlakat, tarkib yoki texnik tavsif, ishlab chiqarilgan sana va yaroqlilik muddati, saqlash shartlari, ogohlantirishlar) eʼlonda koʻrsatiladi, tovar yorligʻi esa qonunchilikka muvofiq oʻzbek tilida boʻladi.
2.8. Maydoncha qonunga muvofiq muomaladan chiqarilgan yoki muomalasi cheklangan tovarlarni sotishni toʻxtatish choralarini koʻradi. Buning uchun vakolatli organlarning maʼlumotlari, rasmiy qaytarib olish (recall) eʼlonlari, huquq egalarining murojaatlari va xaridorlarning shikoyatlaridan foydalaniladi. Bunday hollarda tovar oldindan ogohlantirmasdan yashirilishi mumkin.
2.9. Agar Sotuvchi xaridor oldidagi majburiyatlarni bajara olmasa, Maydoncha qonunda nazarda tutilgan subsidiar javobgarlikni zimmasiga oladi va toʻlangan summalarni Sotuvchidan regress tartibida undiradi. Taqiqlangan yoki talablarga javob bermaydigan tovar sababli Maydonchaga qoʻyilgan jarimalar, daʼvolar va xarajatlarni Sotuvchi toʻliq qoplaydi.
3. Toʻliq taqiqlangan tovarlar
3.1. Quyidagi tovarlarni Maydonchada joylashtirish, taklif qilish, reklama qilish va sotish mutlaqo taqiqlanadi — «kolleksiya uchun», «sovgʻa», «namuna», «suvenir» sifatida yoki boshqa nom ostida ham. Sotuvchida litsenziya borligi bu taqiqni bekor qilmaydi.
3.2. Taqiqlangan tovarlar roʻyxati:
| Kategoriya | Misollar |
|---|---|
| Giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar, prekursorlar | Har qanday giyohvand va psixotrop moddalar, ularning analoglari, «spays», «tuzlar», chekish aralashmalari, prekursorlar; giyohvand moddalar saqlovchi oʻsimliklar va ularning urugʻlari; ularni isteʼmol qilish yoki tayyorlash uchun moslamalar. |
| Qurol, oʻq-dorilar va ularning qismlari | Fuqarolik va xizmat qurollari (oʻqotar, silliq stvolli, pnevmatik, gazli), ularning asosiy qismlari va oʻq-dorilar, patronlar, porox; gaz ballonchalari va elektroshok qurilmalari (ular litsenziya talab qiladi — Maydonchada taqiqlangan); sovuq qurol (jangovar va ov pichoqlari, kastetlar, dubinkalar, uloqtiriladigan pichoqlar); haqiqiysidan farqlab boʻlmaydigan qurol maketlari. |
| Portlovchi moddalar va pirotexnika | Portlovchi moddalar, detonatorlar, pirotexnika vositalari (feyerverklar, petardalar, raketalar, bengal olovlari, signal raketalari). |
| Dronlar va lazerlar | Uchuvchisiz uchish apparatlari (dronlar, kvadrokopterlar, shu jumladan kamerali oʻyinchoq kvadrokopterlar), ularning boshqaruv pultlari va asosiy qismlari — jismoniy shaxslar tomonidan import qilinishi taqiqlangan; koʻchma lazer qurilmalari, shu jumladan lazer koʻrsatkichlar. |
| Spirtli ichimliklar, tamaki va nikotin mahsulotlari | Barcha spirtli ichimliklar, shu jumladan pivo va kam alkogolli ichimliklar; sigaretalar, sigaralar, qalyon tamakisi, chekilmaydigan tamaki, nosvoy, nikotinli yostiqchalar; elektron sigaretalar (veyplar), ularning suyuqliklari va kartrijlari, tamakini qizdirish tizimlari va ularning stiklari. Qonun bunday tovarlarni 21 yoshga toʻlmaganlarga sotishni taqiqlaydi va faqat naqd pulsiz toʻlovga ruxsat beradi; Maydoncha yetkazib berishda yoshni tekshira olmaydi, shuning uchun bu tovarlar Maydonchada sotilmaydi. |
| Dori vositalari | Retsept boʻyicha beriladigan dori vositalari; giyohvandlik vositalari yoki psixotrop moddalar saqlovchi dorilar; Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtmagan dori vositalari; dori moddasi (masalan, sibutramin, sildenafil) qoʻshilgan, lekin BFQ yoki kosmetika sifatida taklif qilinayotgan tovarlar. Retseptsiz dorilar — faqat 4-boʻlim shartlari bilan. |
| Qalbaki tovarlar va tovar belgilarini buzuvchi tovarlar | Replikalar, «kopiya», «lyuks kopiya», «1:1», «AAA», «zavod kopiyasi»; huquq egasining roziligisiz boshqa shaxsning tovar belgisi yoki unga oʻxshash belgi tushirilgan tovarlar; alohida sotiladigan soxta qadoqlar, yorliqlar, gologrammalar, markirovka kodlari. |
| Ekstremistik, terroristik, pornografik materiallar | Bunday mazmundagi bosma, audio, video va raqamli materiallar, ramzlar va atributika; zoʻravonlik, terrorizm, giyohvandlik, oʻz joniga qasd qilishni targʻib qiluvchi materiallar; pornografiya. |
| Inson aʼzolari, yovvoyi tabiat | Inson aʼzolari, toʻqimalari, qoni va uning komponentlari; muhofaza qilinadigan (shu jumladan Qizil kitobga kiritilgan) hayvonlarning tirik turlari, ularning qismlari va mahsulotlari (terisi, moʻynasi, suyagi, fil suyagi va boshqalar); muhofaza qilinadigan oʻsimliklar; qonunga xilof yigʻilgan yovvoyi tabiat mahsulotlari. |
| Oʻgʻirlangan, qaytarib olingan va muddati oʻtgan tovarlar | Oʻgʻirlangan yoki kelib chiqishi tasdiqlanmagan tovarlar; ishlab chiqaruvchi qaytarib olgan yoki vakolatli organ qarori bilan muomaladan chiqarilgan tovarlar; yaroqlilik muddati oʻtgan yoki sanasi oʻzgartirilgan tovarlar; qadogʻi ochilgan yoki shikastlangan oziq-ovqat, BFQ va kosmetika. |
| Hujjatlar va maʼlumotlar | Pasportlar, ID-kartalar, haydovchilik guvohnomalari, diplomlar va boshqa rasmiy hujjatlar, ularning blankalari va nusxalari; davlat mukofotlari; bank kartalari va hisob rekvizitlari; roʻyxatdan oʻtkazilgan (faollashtirilgan) SIM-kartalar; shaxsga doir maʼlumotlar bazalari; akkauntlar, loginlar va elektron raqamli imzo kalitlari. |
| Yashirin axborot olish uchun maxsus texnik vositalar | Yashirin ravishda axborot olish uchun moʻljallangan maxsus texnik vositalar: maishiy buyumlar koʻrinishidagi yashirin kameralar va mikrofonlar, tinglash qurilmalari, aloqani ushlab qolish qurilmalari. Oddiy kuzatuv kameralari, videoregistratorlar va bolalar uchun radio-enagalar bunga kirmaydi, agar ular yashirin qurilma sifatida niqoblanmagan boʻlsa. |
| Qimor, lotereya va moliyaviy instrumentlar | Lotereya chiptalari, qimor oʻyinlari va tikish uchun uskunalar va ularga kirish; qimmatli qogʻozlar, kriptoaktivlar, tokenlar va boshqa moliyaviy instrumentlar; muomalasi taqiqlangan yoki Maydoncha qoʻllab-quvvatlamaydigan litsenziya yoki roʻyxatdan oʻtishni talab qiladigan boshqa tovarlar. |
| Zaharlar va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar | Zaharli va kuchli taʼsir qiluvchi moddalar, simob va uni saqlovchi reagentlar (maishiy termometrlardan tashqari, agar ular qonunchilikda taqiqlanmagan boʻlsa), texnik spirt va metanol, kimyoviy qurol tayyorlashda foydalanilishi mumkin boʻlgan moddalar. |
| Radioaktiv va xavfli materiallar | Radioaktiv moddalar va nurlanish manbalari, yadro materiallari, xavfli chiqindilar. |
| Qonunni buzuvchi xizmatlar va raqamli tovarlar | Buzish, DDoS, zararli dasturlar; litsenziyasiz (piratlik) dasturlar, oʻyinlar, filmlar va ularga «krek»lar; norasmiy manbalardan olingan aktivatsiya kalitlari; akkauntlar, obunachilar, sharhlarni sotish; hujjatlarni soxtalashtirish; pullik televideniyeni noqonuniy koʻrish uchun moslamalar. |
| Boshqa | Soxta «Asl belgisi» kodlari tushirilgan tovarlar; davlat organlari va harbiy kiyim-kechak hamda nishonlari, agar ularni sotish qonunchilikda cheklangan boʻlsa; qonunchilik bilan muomalasi taqiqlangan har qanday boshqa tovarlar. |
3.3. Taqiqlangan tovarni boshqa nom ostida, «aksessuar» yoki «zapchast» sifatida, shartli soʻzlar, kodlar yoki rasm orqali yashirish, xaridorni tashqi kontaktlarga yoʻnaltirish taqiqlanadi va qoʻpol qoidabuzarlik hisoblanadi.
3.4. Taqiqlangan tovarlarni tayyorlash uchun toʻplamlar, asosiy qismlar va yoʻriqnomalar, shuningdek bunday tovarlarni yetkazib berish yoki topish xizmatlari ham taqiqlanadi.
3.5. Spirtli ichimliklar, tamaki va nikotin mahsulotlari, qurol, dronlar, retseptli dorilar kabi ayrim tovarlar Oʻzbekistonda litsenziya bilan sotilishi mumkin. Biroq Maydoncha bu tovarlar uchun talab qilinadigan yoshni tekshirish, toʻlov tartibi va litsenziyalash shartlarini masofaviy savdoda taʼminlay olmaydi, shuning uchun ular Sotuvchining litsenziyasidan qatʼi nazar Maydonchada sotilmaydi.
3.6. Taqiqlangan tovar haqidagi eʼlon ogohlantirishsiz oʻchiriladi. Qoʻshimcha choralar 8-boʻlimga muvofiq koʻriladi.
4. Cheklangan tovarlar va talab qilinadigan hujjatlar
4.1. Cheklangan tovarlarni faqat quyidagi jadvaldagi hujjatlar va shartlar mavjud boʻlganda sotish mumkin. Sotuvchi hujjatlarni panelning «Sertifikatlar» boʻlimiga yuklaydi va ular qaysi tovarlarga tegishli ekanini belgilaydi. Tasdiqlangan va amaldagi hujjatlar tovar sahifasida «Sotuvchi va yetkazib beruvchi» blokida koʻrsatiladi. Panel hujjat muddati tugashidan 30 kun oldin eslatadi; muddati tugagan hujjatga bogʻliq tovar yashirilishi mumkin.
4.2. Cheklangan tovarlar va talablar:
| Kategoriya | Nima talab qilinadi | Maydoncha qachon tekshiradi |
|---|---|---|
| Biologik faol qoʻshimchalar (BFQ) | Davlat roʻyxatidan oʻtkazish guvohnomasi yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hujjat; yorliq oʻzbek tilida; tarkibi, dozalash, qarshi koʻrsatmalar, yaroqlilik muddati; davolovchi xususiyatlar haqida daʼvolar yoʻq; «dori vositasi emas» degan yozuv. | Moderatsiyada; sertifikat muddati tugaganda; soʻrov boʻyicha istalgan vaqtda. |
| Kosmetika va parfyumeriya | Muvofiqlik sertifikati yoki deklaratsiyasi (qonunchilik talab qilgan hollarda — davlat roʻyxatidan oʻtkazish); toʻliq tarkib; yaroqlilik muddati yoki ochilgandan keyingi muddat; ishlab chiqaruvchi. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha; shikoyat kelganda. |
| Oziq-ovqat mahsulotlari | Muvofiqlik hujjatlari, sanitariya-epidemiologiya xulosasi (talab qilinganda); saqlash va harorat sharoitlari, tez buziladigan mahsulotlar uchun sovuqlik zanjiriga rioya qiluvchi yetkazib berish; yaroqlilik muddati; «halol» daʼvosi faqat halol sertifikati bilan. Hujjatsiz uy sharoitida tayyorlangan oziq-ovqat sotilmaydi. | Kategoriyani ochishda; moderatsiyada; soʻrov boʻyicha. |
| Retseptsiz dorilar va tibbiy buyumlar | Faqat Maydoncha ushbu kategoriyani ochgan boʻlsa; faqat farmatsevtika faoliyati litsenziyasiga ega dorixonalar; dori farmatsevtika maʼlumotiga ega shaxs tomonidan beriladi; 01.07.2025 dan import qilingan dorilar faqat rasmiy importyor yoki uning dilerlaridan, elektron schyot-faktura asosida olingan boʻlishi kerak; dori va tibbiy buyum Oʻzbekistonda roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi; «Asl belgisi» markirovkasi. | Kategoriyani ochishda (litsenziya va farmatsevt maʼlumotlari); moderatsiyada; har bir partiya boʻyicha soʻrov boʻyicha. |
| Elektronika va maishiy texnika | Tovar majburiy sertifikatlash roʻyxatiga kirgan boʻlsa — muvofiqlik sertifikati; maishiy texnika uchun «Asl belgisi» markirovkasi; kafolat shartlari; Oʻzbekiston elektr tarmogʻiga mos vilka va kuchlanish yoki adapter haqida maʼlumot. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha; har bir joʻnatishda markirovka. |
| Mobil telefonlar va SIM-kartali qurilmalar | IMEI kodlari UZIMEI tizimida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi yoki roʻyxatdan oʻtkazish shartlari eʼlonda aniq koʻrsatilishi; Maydoncha IMEI kodini soʻrashi mumkin. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha; shikoyat kelganda. |
| Bolalar tovarlari va oʻyinchoqlar | Muvofiqlik sertifikati (majburiy roʻyxatda boʻlsa), bolalar ovqati uchun davlat roʻyxatidan oʻtkazish hujjati; yosh belgisi; mayda qismlar va boshqa xavflar haqida ogohlantirishlar; xavfsiz materiallar. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha. |
| Pestitsidlar, agrokimyoviy vositalar, oʻgʻitlar | Foydalanishga ruxsat etilganlar davlat roʻyxatiga kiritilgan boʻlishi; oʻzbek tilidagi yorliq va xavfsizlik choralari; oʻgʻitlar uchun «Asl belgisi» markirovkasi; qonunchilik talab qilgan hollarda litsenziya yoki ruxsatnoma. | Kategoriyani ochishda; moderatsiyada; joʻnatishda markirovka. |
| Avtomobil ehtiyot qismlari va shinalar | Majburiy sertifikatlash talab qilinadigan qismlar va shinalar uchun muvofiqlik sertifikati; katalog raqami, mosligi, ishlab chiqarilgan sanasi (shinalar uchun); original yoki analog ekanligi aniq koʻrsatiladi. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha. |
| Pichoqlar | Faqat maishiy va oshxona pichoqlari, ustaxona asboblari va multitullar; sovuq qurol hisoblanadigan pichoqlar (jangovar, ov, uloqtiriladigan) taqiqlangan; shubha boʻlsa, Maydoncha mutaxassis xulosasini soʻraydi. | Moderatsiyada. |
| Kattalar uchun tovarlar (18+) | Faqat Maydoncha kategoriyani ochgan boʻlsa; xaridorning yoshini tasdiqlash; neytral rasmlar va betaraf qadoqlash; pornografiya taqiqlangan; muvofiqlik hujjatlari (talab qilinganda). | Kategoriyani ochishda; moderatsiyada. |
| Ishlatilgan va qayta tiklangan tovarlar | Holati («ishlatilgan», «qayta tiklangan», «vitrina namunasi»), nuqsonlari va kafolat shartlari nomida yoki tavsifida aniq koʻrsatiladi; haqiqiy rasmlar; ishlatilgan gigiyena vositalari, ichki kiyim va kosmetika sotilmaydi. | Moderatsiyada; shikoyat kelganda. |
| Zargarlik buyumlari va qimmatbaho metallar | Qonunchilikka muvofiq probirlash va davlat prob tamgʻasi; metall, proba, vazn, toshlar haqida maʼlumot; quymalar va tangalar faqat qonunchilik ruxsat bergan hollarda. | Kategoriyani ochishda; soʻrov boʻyicha. |
| Kiyim, poyabzal va toʻqimachilik | Yorliq: tarkib, oʻlcham, ishlab chiqaruvchi, mamlakat, parvarish qoidalari; markirovka joriy etilganda — 5-boʻlim; brend tovarlari uchun kelib chiqishi haqida hujjatlar. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha. |
| Maishiy kimyo va gigiyena vositalari | Muvofiqlik hujjatlari (talab qilinganda); xavf belgilari va ogohlantirishlar; yaroqlilik muddati. | Moderatsiyada; soʻrov boʻyicha. |
| Hayvonlar uchun tovarlar, oʻsimliklar va urugʻlar | Ozuqalar uchun muvofiqlik hujjatlari; veterinariya preparatlari faqat litsenziya bilan va Maydoncha kategoriyani ochgan boʻlsa; talab qilinganda fitosanitariya sertifikati. | Kategoriyani ochishda; soʻrov boʻyicha. |
| Kitoblar va axborot mahsulotlari | Taqiqlangan mazmun yoʻq; qonunchilik talab qilganda yosh toifasi belgisi; litsenziyalangan (original) nashrlar. | Moderatsiyada; shikoyat kelganda. |
4.3. Barcha cheklangan tovarlar uchun eʼlonda ishlab chiqaruvchi, ishlab chiqarilgan mamlakat, tarkib yoki texnik tavsif, yaroqlilik muddati (agar boʻlsa), saqlash shartlari va ogohlantirishlar koʻrsatiladi; rasmlar haqiqiy tovarni va uning yorligʻini aks ettiradi.
4.4. BFQ, kosmetika va oziq-ovqat tavsifida kasalliklarni davolash, oldini olish yoki tashxislash haqida daʼvolar, «100% natija», «nojoʻya taʼsirsiz» kabi isbotlanmagan vaʼdalar, shifokorlar yoki davlat organlari tomonidan tavsiya etilgani haqidagi asossiz yozuvlar taqiqlanadi.
4.5. Xaridorga yetkazib berish paytida tovarning qolgan yaroqlilik muddati Maydoncha kategoriya qoidalarida belgilagan muddatdan kam boʻlmasligi kerak. Agar qolgan muddat qisqa boʻlsa, bu eʼlonda aniq koʻrsatiladi.
4.6. Ayrim kategoriyalar (retseptsiz dorilar, tibbiy buyumlar, veterinariya preparatlari, 18+ tovarlar, pestitsidlar, zargarlik buyumlari va boshqalar) Sotuvchi uchun faqat Maydoncha hujjatlarni tekshirgandan keyin ochiladi. Maydoncha kategoriyani ochishdan sababini koʻrsatgan holda bosh tortishi yoki uni umuman ochmasligi mumkin.
4.7. Sotuvchi xaridorga tovarni qaytarish va pulni qaytarish tartibi va shartlarini oldindan maʼlum qiladi. Sifatli tovarni qaytarish qonunchilikda tasdiqlangan qaytarilmaydigan tovarlar roʻyxatiga (masalan, dori vositalari, parfyumeriya va kosmetika, ichki kiyim) muvofiq cheklanishi mumkin, lekin bu xaridorning nuqsonli tovar boʻyicha huquqlarini cheklamaydi.
4.8. Hujjatning amal qilishi tugasa, toʻxtatilsa yoki bekor qilinsa, shuningdek sotuvdagi partiya hujjatdagi partiyaga mos kelmasa, Sotuvchi tegishli tovarni darhol yashiradi va yangi hujjat tasdiqlangunga qadar sotmaydi.
5. «Asl belgisi» bilan markirovkalanadigan tovarlar
5.1. «Asl belgisi» — DataMatrix kodlari asosidagi davlat raqamli markirovka tizimi. Majburiy markirovka tamaki, spirtli ichimliklar va pivo (ular Maydonchada sotilmaydi), qadoqlangan suv va alkogolsiz ichimliklar, dori vositalari va tibbiy buyumlar, maishiy texnika, oʻgʻitlar, shuningdek hukumat qarorlari bilan joriy etiladigan boshqa tovar guruhlari uchun ular belgilagan muddatlardan boshlab qoʻllaniladi.
5.2. Sotuvchi majburiy markirovkalanadigan tovarlarni faqat haqiqiy kodlar bilan qabul qiladi va sotadi, kodlarning toʻgʻriligini tekshiradi va ularni muomaladan chiqarish boʻyicha qonunchilikdagi majburiyatlarni bajaradi. Kodi yoʻq yoki yaroqsiz kodli majburiy markirovkalanadigan tovarni sotish taqiqlanadi.
5.3. Qaysi katalog boʻlimlari va MXIK kodlari markirovkalanishini Maydoncha belgilaydi. Bunday tovarlar boʻlgan buyurtmada Sotuvchi joʻnatishdan oldin panelning «Buyurtmalar» → «Markirovka» oynasida har bir dona uchun bitta kodni skanerlaydi. Tizim kod shaklini va GS1 nazorat raqamini, kodning GTIN qismi tovar shtrix-kodiga mosligini (agar u koʻrsatilgan boʻlsa) va bu dona Maydonchada avval sotilmaganini tekshiradi.
5.4. Kodlar MXIK va qadoq kodi bilan birga fiskal chekka kiritiladi. Chek kodlarni Maydoncha sozlamalarida belgilangan muddat davomida kutadi; kodlar kiritilmasa, chek va buyurtma kechikishi mumkin.
5.5. Kodlardan qayta foydalanish, kodlarni oʻzi chop etish, boshqa tovarlardan koʻchirish yoki soxta kod tushirish qalbaki tovar sotishga tenglashtiriladi: tovar oʻchiriladi, doʻkon bloklanishi va vakolatli organlarga xabar berilishi mumkin.
5.6. BFQ uchun markirovka ixtiyoriy. Sotuvchi ixtiyoriy markirovka qilsa, kodlar haqiqiy boʻlishi kerak. Yangi tovar guruhlari uchun markirovka majburiy boʻlganda Maydoncha panelda xabar beradi, Sotuvchi esa qonunda belgilangan sanadan boshlab talabni bajaradi.
5.7. Markirovka kodlari tovarni tavsiflaydi va xaridor haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olmaydi.
6. Xorijiy sotuvchilar va transchegaraviy savdo
6.1. Ushbu boʻlim xorijiy sotuvchilarga hamda tovarni xorijdan toʻgʻridan-toʻgʻri xaridorga joʻnatadigan Oʻzbekiston sotuvchilariga tatbiq etiladi. Bunday eʼlonlar «xorijdan yetkazib berish» deb belgilanadi.
6.2. Bunday sotuvchilar 3-boʻlim taqiqlariga, shuningdek jismoniy shaxslar tomonidan import qilinishi taqiqlangan tovarlarga rioya qiladi: giyohvandlik vositalari, psixotrop moddalar va prekursorlar, ekstremistik va pornografik materiallar, koʻchma lazerlar, portlovchi moddalar, dronlar (uchuvchisiz uchish apparatlari) va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa tovarlar.
6.3. Shaxsiy foydalanish uchun miqdor cheklovlari (bitta xaridor buyurtmasida): BFQ — 10 donagacha, har bir nomdan bitta qadoq, umumiy vazni 3 kg gacha bojsiz; retsept hujjatisiz dori vositalari — 10 nomgacha, har bir nomdan koʻpi bilan 5 qadoq; tibbiy buyumlar — koʻpi bilan 5 dona; qadoq hajmiga oid cheklovlar ham qoʻllaniladi. Sotuvchi bu meʼyorlardan ortiq miqdor yoki toʻplam taklif qilmaydi va cheklovni chetlab oʻtish uchun buyurtmani boʻlib joʻnatmaydi. Dori va tibbiy buyumlar xorijdan faqat Maydoncha bu kategoriyani ochgan va 4-boʻlim shartlari bajarilgan boʻlsa sotiladi.
6.4. Bojsiz meʼyor: xalqaro kuryerlik joʻnatmalari uchun bir jismoniy shaxsga oyiga 200 AQSh dollari (01.05.2025 dan), pochta joʻnatmalari uchun — 100 AQSh dollari. Meʼyordan ortiq qismning bojxona qiymatidan 30 foiz, lekin 1 kg uchun kamida 3 AQSh dollari miqdorida yagona bojxona toʻlovi undiriladi; 01.01.2027 dan stavka 20 foiz, lekin 1 kg uchun kamida 2 AQSh dollari. Meʼyorlar oʻzgarsa, amaldagi qonunchilik qoʻllaniladi.
6.5. Eʼlonda xaridor importyor ekani va meʼyordan ortiq bojxona toʻlovlarini u toʻlashi aniq yoziladi, agar eʼlonda bojlar narxga kiritilgani koʻrsatilmagan boʻlsa. Bojlar narxga kiritilgan boʻlsa, ularni Sotuvchi toʻlaydi va xaridordan qoʻshimcha haq talab qilmaydi.
6.6. Eʼlonda quyidagilar koʻrsatiladi: taxminiy yetkazib berish muddati, joʻnatmani kuzatish (trek-raqam) imkoniyati, transchegaraviy buyurtmani qaytarish shartlari (qaytarish manzili va qaytarish yetkazib berishini kim toʻlashi), bojxonada kechikish yoki ushlab qolish ehtimoli.
6.7. Oʻzbekiston rezidentlariga Maydoncha orqali tovar sotuvchi xorijiy sotuvchilar qonunchilikka muvofiq qoʻshilgan qiymat soligʻini toʻlaydi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda va tartibda Maydoncha soliq agenti sifatida QQSni ushlab qoladi; buning tartibi Sotuvchi shartnomasida va panelda koʻrsatiladi. Maydonchadan tashqari bevosita sotuvchi xorijiy kompaniya qonunda belgilangan muddatda (30 kalendar kun ichida) soliq hisobiga turadi.
6.8. Xorijiy sotuvchi panelda oʻz nomini, roʻyxatdan oʻtgan mamlakatini va raqamini, kontaktlarini koʻrsatadi, Maydoncha soʻrovi boʻyicha kelib chiqish, sifat va brend hujjatlarini taqdim etadi, tovar tarkibi va foydalanish yoʻriqnomasini eʼlonda oʻzbek tilida beradi.
6.9. Agar tovar taqiq yoki miqdor meʼyori buzilgani sababli bojxonada ushlab qolinsa yoki musodara qilinsa, Sotuvchi xaridorga toʻlangan summani toʻliq qaytaradi.
7. Qalbaki tovarlar va intellektual mulk
7.1. Qalbaki tovarlarni, huquq egasining roziligisiz tovar belgilari, firma nomlari, sanoat namunalari yoki patentlangan yechimlardan foydalanilgan tovarlarni, shuningdek mualliflik huquqini buzuvchi kontentni (boshqa sotuvchi yoki brenddan ruxsatsiz olingan rasm, matn, video) joylashtirish taqiqlanadi.
7.2. Nomda yoki teglarda «replika», «kopiya», «[brend] analogi», «[brend]ga oʻxshash» kabi soʻzlardan, shuningdek tovarga aloqasi boʻlmagan brend nomlaridan foydalanish taqiqlanadi.
7.3. Original tovarlar ishlab chiqaruvchi, rasmiy distribyutor yoki boshqa qonuniy kanaldan olingan boʻlsa va Sotuvchi ularning kelib chiqishini isbotlay olsa, sotilishi mumkin, agar qonunchilikda boshqacha tartib belgilanmagan boʻlsa.
7.4. Maydoncha soʻrovi boʻyicha Sotuvchi soʻrovda koʻrsatilgan muddatda tovarning originalligini isbotlaydi: yuk xatlari va schyot-fakturalar (shu jumladan elektron), bojxona deklaratsiyalari, diler yoki distribyutorlik shartnomalari, brend xati (panelda «Brend / distribyutor xati» turi), muvofiqlik sertifikatlari, GMP sertifikatlari. Isbot taqdim etilmasa, tovar qalbaki deb hisoblanishi mumkin.
7.5. Huquq egasi yoki uning vakili buzilish haqida … manziliga xabar yuboradi. Xabarda: murojaatchi va uning huquqini tasdiqlovchi hujjat (Oʻzbekistonda tovar belgisini roʻyxatdan oʻtkazish guvohnomasi, litsenziya shartnomasi yoki ishonchnoma), eʼlonlar roʻyxati, buzilish tavsifi va dalillari, maʼlumotlarning toʻgʻriligi haqida bayonot va aloqa maʼlumotlari koʻrsatiladi.
7.6. Asosli xabar olinganda Maydoncha eʼlonni koʻrib chiqish davrida yashirishi va xabarni Sotuvchiga yuborishi mumkin. Sotuvchi soʻrovda koʻrsatilgan muddatda dalillar bilan javob beradi. Maydoncha ikki tomon dalillari asosida eʼlonni tiklash yoki oʻchirish haqida qaror qabul qiladi. Intellektual mulk boʻyicha nizoni yakuniy hal qilish sudning vakolatidir.
7.7. Asossiz yoki suiisteʼmol qilib yuborilgan xabarlar inobatga olinmasligi mumkin. Notoʻgʻri maʼlumot bergan murojaatchi qonunchilikka muvofiq javob beradi.
7.8. Sotuvchining huquq buzilishi bir necha marta tasdiqlansa, doʻkon faoliyati toʻxtatilishi yoki bloklanishi mumkin.
7.9. Huquq egasiga Sotuvchining shaxsiy maʼlumotlari faqat sud yoki vakolatli organ soʻrovi boʻyicha, Sotuvchining roziligi bilan yoki qonunda nazarda tutilgan boshqa hollarda beriladi. Bu 8.11 va 8.12-bandlarni cheklamaydi.
8. Tekshiruvlar va choralar
8.1. Oldindan moderatsiya: yangi tovarlar tasdiqlangunga qadar faol boʻlmasligi mumkin; tasdiqlangan tovarlardagi oʻzgarishlar Maydoncha sozlamalariga koʻra eʼlon qilingandan keyin yoki tasdiqlangunga qadar yashirilgan holda tekshiriladi. Natija va sabablar (masalan, «Mahsulotni sotish taqiqlangan», «Sertifikat yoki hujjatlar kerak») panelning «Moderatsiya» boʻlimida koʻrsatiladi.
8.2. Hujjat soʻrovlari: Maydoncha kategoriyani ochishda, moderatsiyada va istalgan boshqa vaqtda hujjatlarni soʻraydi (2.4-band).
8.3. Xaridor shikoyatlari: tovarni sotib olgan xaridor shikoyat yuborishi mumkin (sabablar: qalbaki mahsulot, muddati oʻtgan, qadoq ochilgan, sogʻliq uchun xavfli, tavsifga mos emas, boshqa). Sotuvchi shikoyatni xaridorning ismi va kontaktlarisiz «Xaridor shikoyatlari» boʻlimida koʻradi va panelda koʻrsatilgan soat ichida tushuntirish va hujjatlar (yuk xati, sertifikat) bilan javob beradi.
8.4. Avtomatik yashirish: tovarni haqiqatan sotib olgan, Maydoncha belgilagan sondagi turli xaridorlar 30 kun ichida jiddiy sabab (qalbaki, muddati oʻtgan, qadoq ochilgan, xavfli) bilan shikoyat qilsa, tovar Maydoncha qaror qabul qilgunga qadar darhol yashiriladi.
8.5. Nazorat xaridlari: Maydoncha yoki uning vakili tovarni oddiy xaridor sifatida sotib olishi, uni tekshirishi, laboratoriya ekspertizasiga yoki huquq egasiga originallikni tekshirish uchun yuborishi mumkin. Qoidabuzarlik tasdiqlansa, Sotuvchi nazorat xaridi va ekspertiza xarajatlarini qoplaydi.
8.6. Maydoncha vakolatli organlar, huquq egalari, ishlab chiqaruvchilar va ochiq manbalardagi maʼlumotlar asosida ham tekshiruv oʻtkazadi.
8.7. Qoidabuzarlik aniqlanganda Maydoncha quyidagi choralarni alohida yoki birgalikda qoʻllashi mumkin:
| Chora | Qachon qoʻllaniladi |
|---|---|
| Ogohlantirish va tuzatish talabi | Kamchilik kichik: yorliq maʼlumoti, tavsifdagi daʼvo, hujjat yetishmasligi. |
| Tovarni yashirish | Hujjat soʻrovi bajarilmagan, shikoyatlar chegarasi oshgan, hujjat muddati tugagan, tekshiruv davri. |
| Tovarni oʻchirish | Taqiqlangan tovar, tasdiqlangan qalbakilik yoki huquq buzilishi. |
| Reyting jarimasi, «tekshirilgan» belgisini olib qoʻyish, pullik targʻibotni toʻxtatish | Tasdiqlangan shikoyat, takroriy qoidabuzarlik. |
| Kategoriyani yopish | Litsenziya yoki hujjat bekor qilingan, kategoriya talablari takroran buzilgan. |
| Doʻkonni toʻxtatib turish | Takroriy yoki jiddiy qoidabuzarlik, hujjatlarni taqdim etmaslik, tekshiruv davri. |
| Doʻkonni bloklash va shartnomani bekor qilish | 3.2-banddagi xavfli tovarlar (giyohvand moddalar, qurol, portlovchi moddalar, ekstremistik va pornografik materiallar, inson aʼzolari, hujjatlar), soxta hujjatlar, soxta markirovka, tizimli qalbakilik. |
| Vakolatli organlarga xabar berish | Huquqbuzarlik yoki jinoyat alomatlari, isteʼmolchilar hayoti va sogʻligʻiga xavf. |
8.8. Chorani tanlashda Maydoncha qoidabuzarlikning ogʻirligini, takrorlanishini, xaridorlarga yetkazilgan zararni va Sotuvchining harakatlarini hisobga oladi. 3.2-banddagi xavfli tovarlar aniqlanganda doʻkon ogohlantirishsiz darhol bloklanishi mumkin.
8.9. Maydoncha huquqni muhofaza qiluvchi, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, soliq, bojxona, sanitariya-epidemiologiya va boshqa vakolatli organlarga xabar berishga, ularning soʻroviga koʻra maʼlumotlarni qonunchilikda belgilangan tartibda bepul taqdim etishga haqli.
8.10. Taqiqlangan, qalbaki yoki talablarga javob bermaydigan tovar sotib olgan xaridorga Sotuvchi pulini qonunchilikka muvofiq qaytaradi. Doʻkon toʻxtatilganda yoki bloklanganda ham Sotuvchi toʻlangan buyurtmalarni bajaradi yoki pulni qaytaradi. Shaxsiy hisob qoldigʻi Sotuvchi shartnomasiga muvofiq hal qilinadi.
8.11. Maʼlumotlarni oshkor qilish (Sotuvchi shartnomasining tegishli bandiga muvofiq): agar Sotuvchi toʻlangan buyurtmani yetkazib bermasa, tavsifga mos kelmaydigan yoki qalbaki tovar joʻnatsa va Maydoncha bildirishnomasidan keyin 3 kun ichida qoidabuzarlikni bartaraf etmasa (tovarni yetkazmasa, almashtirmasa yoki pulni qaytarmasa), Maydoncha Sotuvchining identifikatsiya maʼlumotlarini — yuridik shaxs nomi yoki YaTTning F.I.Sh., STIR yoki JShShIR, yuridik manzil, aloqa telefoni va email, doʻkon nomi, buyurtma tafsilotlarini — daʼvo qilish uchun jabrlangan xaridorga va (yoki) huquqni muhofaza qiluvchi, isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish, soliq va boshqa vakolatli davlat organlariga berishi mumkin.
8.12. Sud yoki vakolatli organning qonuniy soʻrovi boʻyicha Maydoncha maʼlumotlarni 3 kunlik muddatni kutmasdan beradi. Parollar va tizimga kirish maʼlumotlari hech qachon oshkor qilinmaydi.
9. Eʼtiroz bildirish tartibi
9.1. Sotuvchi Qoidalar asosida qabul qilingan har qanday qarorga eʼtiroz bildirishga haqli.
9.2. Eʼtiroz qanday yuboriladi: moderatsiya qarori boʻyicha — kamchilikni tuzatib, tovarni qayta yuborish yoki «Moderatsiya» boʻlimida izoh yozish orqali; shikoyat boʻyicha — «Xaridor shikoyatlari» boʻlimida javob va hujjatlar orqali; doʻkonga nisbatan choralar boʻyicha — «Texnik yordam» boʻlimi yoki … orqali. Eʼtirozda qaror, sabablar va tasdiqlovchi hujjatlar koʻrsatiladi.
9.3. Maydoncha eʼtirozni panelda koʻrsatilgan muddatda koʻrib chiqadi va zarur boʻlsa qoʻshimcha hujjatlar soʻraydi. Imkon qadar eʼtirozni dastlabki qarorni qabul qilmagan xodim koʻrib chiqadi.
9.4. Koʻrib chiqish natijasida qaror bekor qilinadi, oʻzgartiriladi yoki oʻz kuchida qoldiriladi. Natija va sabablari Sotuvchiga panelda va email orqali maʼlum qilinadi. Qaror bekor qilinsa, tovar va doʻkon tiklanadi, shu qaror bilan qoʻllangan reyting jarimasi olib tashlanadi.
9.5. Eʼtiroz bildirish chorani toʻxtatmaydi, agar Maydoncha boshqacha qaror qilmasa. 3.2-banddagi xavfli tovarlar, sud yoki vakolatli organ soʻrovi boʻyicha qoʻllangan choralar eʼtiroz davrida ham amal qiladi.
9.6. Eʼtiroz tartibi Sotuvchining qonunchilikka muvofiq sudga murojaat qilish huquqini cheklamaydi.
10. Qoidalarni oʻzgartirish va yakuniy qoidalar
10.1. Maydoncha Qoidalarning yangi tahririni panelda eʼlon qiladi va kuchga kirishidan kamida 30 kun oldin email orqali xabar beradi. Qonunchilik talabi bilan kiritilgan oʻzgartirishlar qonunda belgilangan muddatda kuchga kiradi.
10.2. Sotuvchi yangi tahrirni 14 kun ichida panelda qabul qiladi. Bu muddatda panelda eslatma koʻrsatiladi, muddat tugagach panel faqat yangi tahrir qabul qilingandan keyin ochiladi.
10.3. Sotuvchi yangi tahrirga rozi boʻlmasa, Maydonchadan foydalanishni toʻxtatishi va doʻkonni yopishi mumkin. Bunda allaqachon qabul qilingan buyurtmalar boʻyicha majburiyatlar saqlanib qoladi.
10.4. Qonunchilik oʻzgarishi sababli tovar taqiqlangan yoki cheklangan boʻlib qolsa, Sotuvchi tegishli qonun kuchga kirgan kundan boshlab uni sotishni toʻxtatadi, Qoidalar hali yangilanmagan boʻlsa ham.
10.5. Tovarlar masalasida Qoidalar Sotuvchi shartnomasiga nisbatan maxsus qoidalar sifatida qoʻllaniladi; boshqa masalalarda Sotuvchi shartnomasi qoʻllaniladi.
10.6. Aloqa: …, STIR …, manzil: …, email: ….
10.7. Qoidalarga Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi qoʻllaniladi.
10.8. Nizolar muzokaralar yoʻli bilan hal qilinadi, kelishuvga erishilmasa — Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligiga muvofiq sudda koʻrib chiqiladi.